” Sanato” Pensjonat Aleksandra Rumińskiego w Zakopanem
Jeszcze pod koniec lat 20. „Sanato” należało najznakomitszych pensjonatów w Zakopanem. 23 grudnia 1928r. budynek kupił Związek Pracowników Poczt, Telegrafów i Telefonów, który urządził w nim Sanatorium Przeciwgruźlicze Pocztowców. W 1951r. właścicielem zostało Ministerstwo Zdrowia. 24 IX 1985r. W 1997 sanatorium zlikwidowano, a budynek przeszedł w ręce prywatne i od tej pory stoi pusty i popada w ruinę.
Zaskakującym zrządzeniem losu staliśmy się właścicielami znacznej części dokumentów Pensyonatu SANATO i dzięki temu możemy się z państwem tą zdobyczą podzielić.
Są tutaj między innymi przyjęcia do Spółki z udziałami finansowymi z roku 1917, oraz po zmianie nazwy na Pensjonat WARSZAWIANKA kolejnych wspólników z udziałami finansowymi z roku 1920.
Są też akty notarialne nabycia działek pod budowę pensjonatu, kontrakty kupna-sprzedaży, deklaracje, oszacowania i inne ważne dokumenty.
"WARSZAWIANKA' koncesja str.3
W najpiękniejszem i najzdrowszem miejscu Zakopanego, na wzgórzu Antołówki, wśród balsamicznej woni kilkudziesięciu morgów lasu szpilkowego, z przecudnym widokiem na Tatry, górując o 100 metrów nad całem Zakopanem, wznosi się budynek czteropiętrowy, widoczny z daleka. Przyjechawszy do Zakopanego, nie można go minąć, nie zainteresowawszy się nim. To „Sanato”, które weszło już dziś do literatury, dzięki listom Makuszyńskiego. Dzięki temu o istnieniu „Sanato” wiedzą dziś ludzie, którzy nigdy w życiu nie wyjeżdżali z Wraszawy. […] Bądź co bądź jest to jedyny w Zakopanem pensjonat zakrojony na tak szeroką skalę.
Sanato”. Pensjonat A. Rumińskiego. „Tygodnik Ilustrowany” 1924, nr 10